12/11/16

Voọc vá chân đen

 Tên khoa học: Pygathrix nigripes (Milne-Edwards, 1871).
Synonym: Semnopithecus nigripes Milne-Edwards, 1871
Tên khác: Voọc vá chân đen, vẹec vá, voọc vá, voọc ngũ sắc, voọc chà vá...
Đặc điểm hình thái: Voọc vá chân đen có bộ lông dày mềm và bông. Trán, đỉnh đầu màu xám đen. Mặt và cổ có khoang màu hạt dẻ. Lông quanh mặt dài màu xám tro, trước tai có đám lông dài màu nâu nhạt. Đỉnh đầu màu đen chuyển màu xám tro ở phía gáy, chẩm và lưng. Lông hai bên gáy dài. Mông có đám lông trắng hình tam giác ngược, dưới cằm trên cổ có màu trắng đục, phần cổ còn lại đỏ nâu. Thân hình thon thả, chân tay rất dài. Cánh tay, bàn tay màu xám nhạt, các ngón tay màu đen, vùng bẹn và đuôi trắng đục, đùi màu đen, ống chân màu đen. Mu bàn chân và các ngón đều đen. Đuôi rất dài, lông màu trắng.
Kích thước: Dài thân 503 - 670mm; Dài đuôi 637 - 743mm; Dài bàn chân sau: 172 - 218mm; Cao tai 30 - 44mm; Dài sọ  102 - 121mm; Trọng lượng 8,1 - 13,5kg.
Voọc vá chân đen - Pygathrix nigripes (Milne-Edwards, 1871).
Sinh học, sinh thái: Dẫn liệu về sinh sản của voọc vá chân đen còn ít được nghiên cứu ngoài thiên nhiên ngay như cả trong nuôi nhốt. Qua những ghi nhận ở các vườn thú, Trung tâm cứu hộ và những đợt thực địa cho thấy rằng: chu kỳ mang thai của voọc vá chân đen vào khoảng 180-190 ngày. Mỗi năm đẻ một lứa, mỗi lứa đẻ một con. Con non mới sinh có lông màu hạt dẻ, đuôi màu vàng thẫm. Con cái trưởng thành sinh dục sau 50 tháng và con đực thường sau 60 tháng.
Voọc vá chân đen được gọi là loài voọc ăn lá vì thực tế thành phần thức ăn chủ yếu là lá và chồi non. Theo những số liệu ghi nhận được thì tỷ lệ lá trong thành phần thức ăn chiếm tới trên 80%, còn lại là quả và các thành phần khác của cây chiếm khoảng gần 20%. Lượng thức ăn ghi nhận được trong điều kiện nuôi nhốt ở Trung tâm cứu hộ trung bình một ngày một cá thể voọc trưởng thành sử dụng khoảng 900g thức ăn tươi là lá và quả cây.
Voọc vá chân đen sống theo đàn. trong đàn có nhiều con đực và nhiều con cái. Số lượng của đàn giao động lớn tuỳ thuộc vào vùng sống, sinh cảnh sống và điều kiện sống. Kích thước đàn khoảng từ 10-30 cá thể. Dẫn đầu đàn là một con đực to, khoẻ, thường chỉ huy các hoạt động của đàn trong khi kiếm ăn, di chuyển. Con đầu đàn thường cảnh giới khi đàn nghỉ ngơi và đưa ra tín hiệu báo động khi đàn gặp nguy hiểm hay khi chúng quan sát thấy có hiện tượng lạ. Khi kiếm ăn chúng di chuyển rất tự do và thường gây ra tiếng động rất lớn bởi những cú nhảy xa từ cành này sang cành khác hoặc từ cây này sang cây khác, nhưng ngược lại chúng di chuyển thường là yên lặng và theo một hướng nhất định khi chúng gặp nguy hiểm hay khi phát hiện ra sự có mặt của con người. Trong nhiều trường hợp voọc vá chân đen ẩn mình sau những cành cây to hay những cây rậm rạp khi phát hiện ra sự có mặt của con người.
Sinh cảnh sống thích hợp của voọc vá chân đen là kiểu rừng kín thường xanh, rừng kín nửa rụng lá, rừng kín rụng lá và rừng thưa rụng lá. Chúng sống ở độ cao rất khác nhau từ 100-1000m. Chúng thích sống ở những khu vực có nhiều cây gỗ to và nhiều cây làm thức ăn.
Voọc vá chân đen hoạt động vào ban ngày. Chúng thường bắt đầu đi kiếm ăn vào lúc 5:30-6 giờ và tìm chỗ ngủ lúc 17:30-18giờ hàng ngày tuỳ thuộc vào mùa động hay mùa hè, hoặc ngày nắng hay ngày mưa. Chúng thường chọn những khu rừng có cây cao, rậm rạp làm chỗ ngủ.
Phân bố:
- Thế giới: Cămpuchia.
- Việt Nam: Tây Nguyên, Bình Phước, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Tây Ninh (núi Bà Đen), Bình Thuận, Đồng Nai
Giá trị sử dụng: Có giá trị khoa học cao. Đặc hữu của vùng Đông Nam châu á. Voọc vá chân đen tuy có khu vực phân bố tương đối rộng, liên tục có ở các tỉnh từ Kon Tum tới Tây Ninh và chúng chủ yếu được bảo vệ trong các vườn quốc gia hay khu bảo tồn thiên nhiên, nhưng số lượng cũng bị giảm sút nhiều trong những năm gần đây do khu vực sống bị thu hẹp và sự săn bắn và buôn bán trái phép vẫn diễn ra thường xuyên. Hiện nay ở một số khu vực như khu bảo tồn thiên nhiên bán Đảo Hòn Hèo, vườn quốc gia Cát Tiên, Yok Đôn, Núi Chúa, Phước Bình loài chà vá chân đen được bảo vệ khá tốt. Số lượng được phục hồi dần. Đặc biệt là khu bán đảo Hòn Hèo, tỉnh Khánh Hoà có quần thể voọc vá chân đen mới được phát hiện có số lượng khá lớn khoảng 100 cá thể. Sự phát hiện mới này có giá trị rất lớn trong công tác bảo tồn và bổ sung thêm điểm phân bố của loài voọc vá chân đen.

Tình trạng bảo tồn: EN – SĐVN (2007); EN – IUCN (2007); IB – NĐ 32/2006/NĐ-CP.
                   Voọc mũi hếch
                   Voọc đen tuyền

0 nhận xét: