12/7/16

Voọc vá chân nâu

Tên khoa học: Pygathrix nemaeus (Linnaeus, 1771) 
Synonym: Semia nemaeus Linnaeus, 1771; Presbytis moi Kloss.
Tên khác: Voọc quần đùi đỏ, vẹec vá, voọc vá, voọc ngũ sắc, voọc chà vá.
Đặc điểm hình thái: Voọc vá chân nâu có bộ lông dày mềm và bông. Lông quanh mặt dài màu xám tro, trước tai có đám lông dài màu nâu nhạt. Đỉnh đầu màu đen chuyển màu xám tro ở phía gáy, chẩm và lưng. Lông hai bên gáy dài. Mông có đám lông trắng hình tam giác ngược, dưới cằm trên cổ có màu trắng đục, phần cổ còn lại đỏ nâu. Thân hình thon thả, chân tay rất dài. Cánh tay, bàn tay màu xám nhạt, các ngón tay màu đen, đùi màu đen, ống chân màu nâu đỏ thẫm. Mu bàn chân và các ngón đều đen. Đuôi rất dài, lông màu trắng.
Kích thước: Dài thân 510- 776 mm; Dài đuôi 442 - 748mm; Dài bàn chân sau 146 - 233mm; Cao tai 17 - 42mm; Dài sọ 103 - 119mm; Trọng lượng: 7,5 - 13,7kg.  
Voọc vá chân nâu - Pygathrix nemaeus (Linnaeus, 1771) 
Sinh học, sinh thái: Dẫn liệu về sinh sản của voọc vá chân nâu còn ít được nghiên cứu ngoài thiên nhiên. Qua những ghi nhận ở các vườn thú, Trung tâm cứu hộ và những đợt thực địa cho thấy rằng: chu kỳ mang thai của voọc vá chân nâu vào khoảng 180-190 ngày. Mỗi năm đẻ một lứa, mỗi lứa đẻ một con. Con non mới sinh có lông màu hạt dẻ, đuôi màu xám đỏ. Con cái trưởng thành sinh dục sau 4 năm và con đực thường sau 5 năm.
Voọc vá chân nâu được gọi là loài voọc ăn lá vì thực tế thành phần thức ăn chủ yếu là lá và chồi non. Theo những số liệu ghi nhận được thì tỷ lệ lá trong thành phần thức ăn chiếm tới trên 80%, còn lại là quả và các thành phần khác của cây chiếm khoảng gần 20%. 
Voọc vá chân nâu sống theo đàn. trong đàn có nhiều con đực và nhiều con cái. Số lượng của đàn giao động lớn tuỳ thuộc vào vùng sống, sinh cảnh sống và điều kiện sống. Kích thước đàn khoảng từ 5-25 cá thể. Dẫn đầu đàn là một con đực to, khoẻ, thường chỉ huy các hoạt động của đàn trong khi kiếm ăn, di chuyển. Con đầu đàn thường cảnh giới khi đàn nghỉ ngơi và đưa ra tín hiệu báo động khi đàn gặp nguy hiểm hay khi chúng quan sát thấy có hiện tượng lạ. Khi kiếm ăn chúng di chuyển rất tự do và thường gây ra tiếng động rất lớn bởi những cú nhảy xa từ cành này sang cành khác hoặc từ cây này sang cây khác, nhưng ngược lại chúng di chuyển thường là yên lặng và theo một hướng nhất định khi chúng gặp nguy hiểm hay khi phát hiện ra sự có mặt của con người. Trong nhiều trường hợp voọc vá chân nâu ẩn mình sau những cành cây to hay những cây rậm rạp khi phát hiện ra sự có mặt của con người. Nhiều lúc nghe tiếng súng chúng thường lấy những cành cây hoặc lá cây che ở phía dưới. Khi đó người thợ săn có thể bắn rất nhiều con trong một đàn.
Sinh cảnh sống thích hợp của voọc vá chân nâu là kiểu rừng kín thường xanh, rừng kín nửa rụng lá, rừng trên núi đá. Chúng sống ở độ cao rất khác nhau từ 100-1000m. Chúng thích sống ở những khu vực có nhiều cây gỗ to và nhiều cây làm thức ăn.
Voọc vá chân nâu hoạt động vào ban ngày. Chúng thường bắt đầu đi kiếm ăn vào lúc 5:30-6 giờ và tìm chỗ ngủ lúc 17:30-18giờ hàng ngày tuỳ thuộc vào mùa động hay mùa hè, hoặc ngày nắng hay ngày mưa. Chúng thường chọn những khu rừng có cây cao, rậm rạp làm chỗ ngủ.             
Phân bố:
- Thế giới: Lào.
- Việt Nam: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị,  Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Đà Nẵng , Gia Lai, Kom Tum. Khu vực phân bố của voọc vá chân nâu là rộng từ khu vực Bắc Trung Bộ tới các tỉnh Tây Nguyên.
Giá trị: Có giá trị khoa học cao. Đặc hữu của vùng Đông Nam châu á. Voọc vá chân nâu tuy có khu vực phân bố tương đối rộng, liên tục có ở các tỉnh từ Nghệ An tới Gia Lai và chúng chủ yếu được bảo vệ trong các vườn quốc gia hay khu bảo tồn thiên nhiên, nhưng số lượng cũng bị giảm sút nhiều trong những năm gần đây do khu vực sống bị thu hẹp và sự săn bắn và buôn bán trái phép vẫn diễn ra thường xuyên. Hiện nay ở một số khu vực như khu bảo tồn thiên nhiên Bán Đảo Sơn Trà, vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng loài chà vá chân nâu được bảo vệ khá tốt. Số lượng được phục hồi dần.

Tình trạng bảo tồn: EN – SĐVN (2007); EN – IUCN (2007), IB – NĐ 32/2006/NĐ-CP.
Xem thêm: Voọc mũi hếch
                   Voọc đen tuyền
                   Voọc đầu trắng

0 nhận xét: