Bổ béo đen

Tên khoa học: Goniothalamus vietnamensis Ban, [1994] 2000.         
Synonym: Goniothalamus donaiensis auct., non Fin. & Gagnep. 1906
Họ: Annonaceae __ Na
Đặc điểm nhận dạng: Cây bụi nhỏ, cao 2-3 m. Cành non có lông tơ màu ghỉ sắt. Lá thuôn hình trứng ngược, chóp thành mũi nhọn, gốc lá hình nêm rộng, phến lá cỡ 20-35 (40)x 7-9 (10) cm, mặt dưới có lông, gân bên 14-17 đôi, hơi rõ ở mặt dưới, cuống lá dài 10-15 mm, có lông. Hoa ở nách lá, thường mọc đơn độc, cuống hoa rất ngắn, ở gốc mang 2-3 lá bắc nhỏ.Lá đài hình tam giác nhọn đầu, cỡ 5-6 x 3-4 mm, có lông ở mặt ngoài (trong quả đài đồng trưởng và nổi rõ 3-5 gân cong hình cung). Cánh hoa ngoài hình mác, dài 2,5-3 cm, rộng 5-7 mm có lông ngắn ở cả 2 mặt, cánh hoa trong hình mác (15x5 mm), có móng rõ, ở đỉnh dính nhau tạo thành mũ hơi nhọn đầu. Nhị nhiều, chỉ nhị nhỏ, mào trung đới hình đĩa. Lá noãn 15-20, núm nhị hình phễu rộng, dài bằng bầu, noãn 1. Phân quả hình trụ có mỏ cong và nhọn, dài 3-4 cm, đường kính cỡ 5 mm, hơi có lông ngắn, vỏ quả rất mỏng, hoàn toàn tách rời khỏi vỏ hạt. Hạt nhẵn, màu nâu nhạt.

Lá Bổ béo đen

Sinh học và sinh thái: Có hoa tháng 4-6, có quả 7-10. Mọc rải rác trong rừng thứ sinh, nơi ẩm.
Phân bố: Cao Bằng, Quảng Ninh, Phú Thọ, Hà Tây.
Giá trị: Loài có lẽ là đặc hữu của miền Bắc Việt Nam. Rễ (đoạn phình lớn như củ) thái mỏng sao khô, sắc uống làm thuốc bổ, kích thích tiêu hóa. 
Tình trạng: Việc chặt phá rừng khiến nơi cư trú suy giảm; thêm nữa cây còn bị khai thác theo cách diệt nguồn giống (đào lấy rễ) làm thuốc. Có nguy cơ bị đe doạ tuyệt chủng.
Xem thêm:  Hoàng đằng
                   Mạch môn, tóc tiên, lan tiên
                   Voọc vá chân đen

Comments